Passage uit rapport Florakartering 2016 van der Goes en Groot over de Westduinen

(citaat Florakartering 2016 )

4.2.9 Westduinen

Bij de kartering van de Westduinen zijn 27 Rode Lijstsoorten vastgesteld. De Westduinen heeft een overwegend ontkalkt karakter. Echter, het noordwestelijke terreindeel en de randzone langs de Klarebeekweg en Westduinweg, is meer gebufferd. In deze zone komen plaatselijk kamgrasweiden voor en in het meest westelijke terreindeel lokaal zeer goed ontwikkelde delen heischraal grasland (19A3 Ass. van Maanvaren en Vleugeltjesbloem). Deze soortenrijke heischrale vegetaties bevatten onder meer Hondsviooltje, Herfstschroeforchis, Voorjaarszegge, Gewone vleugeltjesbloem en Veldgentiaan. Herfstschroeforchis is daarnaast veel aangetroffen in en aan de rand van valleien in het noordwestelijke terreindeel. Voorts komen in deze meer gebufferde zone zeldzaamheden voor die elders in het terrein (nagenoeg) ontbreken. Zo is op de rand van enkele valleien Harlekijn waargenomen en komen Vlozegge en Slanke gentiaan in enkele valleien voor. Langs enkele veepaadjes in het terrein is Draadklaver aangetroffen. In en rond diverse poelen zijn eveneens zeldzaamheden aangetroffen, waaronder Ondergedoken moerasscherm. In de door het vee open getrapte randzone van een aantal poelen, greppels en stijlkantjes van valleien is daarnaast Dwergvlas en Dwergbloem gekarteerd. Deze soorten lijken hier te profiteren van de betreding door vee. Daarnaast profiteren Dwergbloem en Dwergvlas van het plaggen van vochtige valleien in het zuiden en oosten van het gebied.

In de droge, ontkalkte, duingraslanden komen de soorten Zomersneeuw, Sierlijk rendiermos en Drienervige zegge veel voor. Vooral Sierlijk rendiermos en Drienervige zegge zijn binnen de Westduinen zeer talrijk. Drienervige zegge is tevens veel voorkomend in de vochtige valleien. Ten slotte behoren incidentele vondsten van Moeraswolfsklauw en Knopbies tot de hoogtepunten. Het overgrote deel van de Rode lijstsoorten en karteersoorten lijkt, ten opzichte van de voorgaande karteringen, te zijn toegenomen of stabiel gebleven. Harlekijn is daarentegen, ondanks intensieve zoekinspanningen binnen de bloeiperiode, minder waargenomen ten opzichte van voorgaande karteringen. Hoewel het aantal karteringen van de soort ten zuiden van de Klarebeekweg vergeleken met voorgaande karteringen min of meer gelijk is gebleven, is de soort ten noorden van de Klarebeekweg nergens meer aangetroffen.

Ook de in het verleden sporadisch aangetroffen Vleeskleurige orchis en Brede orchis zijn niet teruggevonden. Platte bies, Bevertjes, Dwergbloem, Dwergvlas, Gewone vleugeltjesbloem, Dwergzegge, Drienervige zegge en Voorjaarszegge zijn daarentegen ten opzichte van voorgaande karteringen beduidend meer waargenomen. Dit houdt mogelijk verband de met gunstige bezoektijd en intensieve zoekinspanningen voor deze soorten.

Aanbevelingen: Harlekijn is een landelijk bedreigde soort (RL2) en lijkt ook in de Westduinen achteruit te gaan. Het is opmerkelijk dat op geen van oude groeiplaatsen in het noordelijke terreindeel de soort is teruggevonden. Ook de andere orchideeën vertonen een vergelijkbare achteruitgang in dit door schapen begraasde gebiedsdeel. Herfstschroeforchissen werden in veel gevallen zeer kort na het boven de grond komen afgevreten. Het is hierdoor mogelijk dat begrazing door schapen op lange termijn tot een verdere afname van orchideeën zal leiden. Het tijdelijk inrichten van exclosures op oude groeiplaatsen in dit terreindeel, zou de Harlekijn hier ten goede kunnen komen.

De runderen in het grotere zuidelijke deel lijken geen negatief effect op het voorkomen van deze orchideeën te hebben. Bovendien werd de tijdelijke omheining ter bescherming van de Herfstschroef-orchissen en Veldgentianen hier wel tijdig geplaatst.