Frans Beekman & Rolf Roos

(november 2023)

Enige tijd terug, in 2011, verscheen er in het tijdschrift Sterna een artikel waarin de prachtige veldnaam ‘De Witte Bult’ opdook. Het betrof een tot 20 meter hoog opgestoven duin nabij de Westhoofdvallei, Goeree. Grotendeels kaal en naakt. Een wild en wandelend duin, dat naar goed gebruik in de jaren 60, werd afgegraven om te dienen als ophoogzand voor een zwak geachte zeereep. Van wilde duinen moest men toen nog niet veel hebben.

Huize de Bult net na aanleg op kunstmatige hoogte in 1975

De naam ‘bult’ voor een duin is in het duinlandschap van Nederland een zeldzaamheid. Toevallig is er op Goeree nog eentje: Huisje de Bult, nabij de Kwade Hoek. Het ligt op de  kunstmatig verhoogde zeereep van ca 12 meter boven NAP en dateert uit 1975 (van de uitvoering van de Deltawerken). Het huisje is onderdeel van een klein landgoed van 8 hectare van de erven fam. Breen. Het kijkt – tussen alle geboomte door – uit richting zee aan de noordzijde en Bokkepolder aan de zuidzijde. In het winterseizoen is het goed te zien vanuit de polder.

Meer ‘bulten’ in de duinen?

Wie in vogelvlucht de kustlijn volgt, komt vele woorden voor duinhoogtes tegen. In het Zeeuwse Hollandse en Friese berglandschap treffen we hillen (Schouwen), kopjes (Bloemendaal), toppen, bergen (Castricum), blinkerts (Overveen, Ameland) en nokken (Schoorl) aan, en op Vlieland is het woord ‘lid’ in gebruik geraakt.

Maar nu staan we graag eerst stil bij de minst poëtische van dit gezelschap: de bult. Wie kent meer ‘bulten’ in het duin, van vroeger of van nu? En duiken er, nu verstuiving weer wordt toegelaten, meer mooie namen voor duintoppen op? Beweegt in een levend landschap ook de taal of wordt het eenheidsworst?

We houden ons aanbevolen voor meer pukkels en bulten.  M. Schönfeld (Veldnamen in Nederland, 1950) noemt ‘bult’ typisch voor Oost-Nederland. Waren de Goereese naamgevers afkomstig uit het oosten?

Verder lezen: Beekman, Frans & Krijn Tanis (2011) Duinen bij het Westhoofd. Sterna 2011 nr 2, pag 34-37.

De Witte Bult op Goeree, ansichtkaart ca 1962; collectie Frans Beekman.