Theo Baas (tekst en beeld)

Jonge primaire duinvallei met parnassia en watermunt op Texel

Vochtige duinvalleien ontstaan op plaatsen met kustaangroei waar jonge duinen een strandvlakte van de zee afsluiten (primaire duinvalleien) en door uitstuiving en/of vergraving van oudere duinen tot op het grondwater (secundaire duinvalleien).
Mooie voorbeelden van primaire duinvalleien vinden we op de zuidpunt van Texel en op het Kennemerstrand bij de Zuidpier bij IJmuiden. Secundaire duinvalleien zijn op veel plaatsen in het duingebied te vinden sinds de waterwinning in de duinen is teruggedrongen waardoor de grondwaterstand is gestegen en het beheer op vochtige valleien is aangepast.
In jonge primaire valleien zijn nog veel soorten van zilte omstandigheden te vinden als zilt torkruid, zeerus, aardbeiklaver, strandduizendguldenkruid en zilte rus. Naarmate de vallei verzoet komen er steeds meer soorten bij. Al snel vestigen zich soorten als kruipwilg, parnassia, stijve ogentroost, kleine leeuwentand, geelhartje, bitterling en moeraswespenorchis. Wanneer knopbies opduikt begint het echt soortenrijk te worden. Nu kunnen we uitkijken naar soorten als teer guichelheil, groenknolorchis, vleeskleurige orchis, moeraskartelblad, grote en kleine ratelaar en nog veel meer.
In secundaire valleien ontbreken de meeste soorten van zilte omstandigheden maar ook hier kan de soortenrijkdom groot zijn met soorten als knopbies, moeraswespenorchis, rietorchis, geelhartje, echt duizendguldenkruid, waterpunge, slanke en veldgentiaan en veel andere soorten.

Beheer
Duinvalleien worden over het algemeen beheerd door jaarlijks te maaien en het maaisel af te voeren, soms in combinatie met extensieve beweiding. Op deze manier kan de soortenrijkdom lang in stand blijven. Bij niets doen zullen soorten als kruipwilg en duindoorn snel de overhand krijgen en zal er een struweel ontstaan.
Vochtige duinvalleien staan op de lijst van Europese habitattypen waardoor we in Europees verband een speciale verantwoording dragen voor de instandhouding. De Nederlandse duinen behoren in Europa tot de gebieden waar dit habitattype het best ontwikkeld is.

Verder lezen:  Bloeiende  duinen: een reis van delta naar de wadden.

Kennemerstrand moeraswespenorchis (3) Theo Baas

Texel Slenk van paal 8 knopbies Theo Baas

Texel Slenk van paal 8 met o.a. parnassia, watermunt en kleine leeuwentand Theo Baas (2)

Wei van Brasser met o.a. watermunt, kattenstaart en moerasrolklaver (2) Theo Baas

Woudweg Bloeiende zeegroene zegge Theo Baas

Zwanenwater met moeraskartelblad, knopbies en grote ratelaar Theo Baas

Zwanenwater met o.a. waterdrieblad en holpijp Theo Baas

Zwanenwater Rietorchis met o.a. Grote ratelaar, Echte koekoeksbloem en Veelkleurig vergeet-mij-nietje Theo Baas

Zwanenwater veenpluis Theo Baas