(uit de serie: Erven met natuur, gepubliceerd in Sterna, 2025)

Door Rolf Roos

Wilde planten en dieren zitten niet alleen in officiële Natura-2000 gebieden maar leven overal waar mensen ruimte durven te bieden aan natuur. Vroeger waren particulieren met grond allemaal gefortuneerde mensen met landgoederen (nu vaak gebieden van officiële terreinbeheerders), maar recent komen er steeds meer kleinere terreinen bij, van ‘kleine’ eigenaren.

Soms gaat het om welwillende ondernemers of pensionado’s die genoeg grond om hun huis hebben om een ruim deel daarvan te ‘geven’ aan de natuur, soms zelfs het grootste deel. Als iedereen met grondbezit 20 procent van zijn of haar perceel aan de natuur zou geven, zou de achteruitgang van de natuur dan niet een halt kunnen worden toegeroepen? En wat een dagelijks plezier krijgt elke eigenaar er dagelijks voor terug. In de serie ‘Erven met natuur’ geven we voorbeelden van kleine en middelgrote landeigenaren die bewust iets voor de natuur doen. Allemaal op hun eigen wijze. Soms, zoals op Schouwen, ondersteund door Stichting Zeeuws Landschapsbeheer die met aanplant kan helpen, maar vaak geheel op eigen houtje.

“Nu maar hopen dat ze niet zo hard kwaken dat onze gasten er last van krijgen.”

De Zilte Zeehoeve ligt in het boerenland op 3 km van het strand en achterin het erf heeft de natuur vrij spel.

Twee zuiderburen uit Mechelen e.o.: Katia Van Mossevelde en Thierry De Greef, streken in 2016 in Ellemeet op Schouwen-Duiveland neer om een klein terrein met huisjes en een minicamping te gaan exploiteren. Slechts drie kilometer van het strand. Achter in het land lag een campingterreintje van 2000 vierkante meter, en dat hebben ze ‘aan de natuur teruggegeven’. Dit werd ingegeven door hun liefde voor de natuur, maar ook door ergernis over hoe er om hen heen wordt geboerd en gejaagd. Smalle graspaadjes kronkelen nu door ruig grasland, langs bloemenweitjes en bosschages.

Een bont zandoogje is een veel geziene vlinder in de bramenrijke bosranden. Foto Katia van Mossevelde.

Aan de rand van de vaart die het land aan één zijde afgrenst ligt een steigertje. Ooit bedoeld voor kanoërs die echter nimmer kwamen. Nu rusten en vissen de ijsvogels er. Het land van Katia en Thierry ligt ingeklemd tussen intensief gebruikt boerenland waar ze met gemengde gevoelens naar kijken. Ook de jacht op o.a. fazanten lijkt steeds intensiever te worden.

Maar op hun eigen natuurhoekje “neemt de biodiversiteit elk jaar toe”. Er broeden behalve fazanten o.a. bosrietzanger, groene specht, gele en witte kwikstaart en als hoogtepunt: de spotvogel zingt er. Die broedt in een rustig hoekje met veel bramen. Ook zijn er veel zoogdieren, o.a. een egel met jongen, wezel, bunzing en, zoals op elk erf, de bruine ratten die ze met livetraps vangen om ze drie kilometer verder uit te zetten (niet bij de buren). Een kerkuil (die wellicht op de Ridderweg broedt) jaagt hier. Kolibrievlinders doken op en als de kamperfoelie in bloei staat, komt er steevast een ree van de bloemen snoepen. En heel typisch voor Schouwen: er zijn ook af en toe damherten, eens uitgezet in de duinen en nu dwaalgasten in binnenduinrand en polder.

Ook een bruine rat is een betoverend dier, hier gefotografeerd in een bloeiende iep. Foto Katia van Mossevelde.

Katia en Thierry zijn geen soortenjagers, ze hopen dat de natuur haar eigen plan gaat trekken. Ze genieten van de dagelijkse verrassingen en Thierry is lyrisch: “je voelt aan de energie van de grond dat het hier bijzonder is”. Enerzijds laten ze natuur alle ruimte, maar hulp is er volop: nestkastjes, bijvoeren in de winter, aanleg van vlindertuintjes en het uitzaaien van bloemen. Een grote poel voor kikker zit in de pen.

“Nu maar hopen dat ze niet zo hard kwaken dat onze gasten er last van krijgen.”

Thiery en Katia, 2025

Meer erven met natuur in de binnenduinrand