Vrijwilligersbeheer Korte Nieuwendijk, 2025

Rolf Roos

22 april 2026

We flaneren langs de oude dijkjes bij Havenhoofd, Goedereede. Ik bewonder de oude bermstenen van ruw beton die de gemeente als erfgoed koestert. Galgeweg, Nieuwendijk, Korte Nieuwendijk. Laagbijdegrondse stenen bakens, uit de tijd dat de mensen nog klein waren en het budget voor bebording beperkt. De bermstenen, Goereese landmarks, zijn in 2025 nog rechtopgezet door de gemeente. Op de kruising van deze drie 17e- en 18e-eeuwse wegen staat zo langzaamaan een woud van lange-afstand-fietsroute-bewegwijzering en aanduidingen van fietspaden. Allemaal roestvrij staal. En dan nog drie-vier borden van de natuurbeheerders.

Op de ronde paal zat simpel bordje van de natuurclub NLGO.

Het NLGO bord

De lokale natuur- en landschapsvereniging NLGO, die de Korte Nieuwendijk samen met het Waterschap van ruig struweel heeft ontdaan, plaatste op eenvoudige palen een matig leesbaar bordje met de mededeling dat zij hier nu het beheer doen. Een van de twee bordjes is binnen een maand gesneuveld. Voorlichting moet tegenwoordig hufterproof. En ondanks het beheer schieten op de Korte Nieuwendijk struiken weer uit de grond. Het wordt tijd dat er schaapjes op komen grazen. Veel wilde bijen scharrelen dit voorjaar al boven de open grond op zoek naar plekken om nestholletjes te graven. Zandbijen, grasbijen, pluimvoetbijen. Ze zitten vooral op de Nieuwendijk en aangrenzende erven en koloniseren de opgeschoonde Korte Nieuwendijk binnen de kortste keren.

Op de kop van de aansluitende Nieuwendijk (ooit, bij de aanleg in 1727, de Lange Nieuwendijk genaamd en sinds 1986 in beheer bij Natuurmonumenten) staan andere, onverwoestbare borden. Op een zwarte paal van gerycled plastic staat een miniem blauw pijltje dat aangeeft dat de vriendelijke wandelaar hier rechtsaf mag lopen langs een geitenpaadje door het bloemrijke gras langs de sloot. Vermijd dan die gevaarlijke Galgeweg. Maar een kloek ander bord bovenop deze dijk vermeldt de eigenaar en ‘Geen toegang’. Het is inmiddels groen uitgeslagen. Luchtververvuiling met meststoffen doet groene algen goed. Vlinders die hier vliegen nemen door dezlefde meststoffen echter in rap tempo af. Op nog geen twee meter van het verbodsbord staat sinds april 2026 een fonkelvers paneel op een onverwoestbaar geachte houten paal, een tentoonstelling waardig. Lekker laag, voor mensen uit het bermstenentijdperk. Ik durf de kosten niet te schatten, maar het is prachtig. Een mooie foto van de dijk in zomertooi, vrolijke teksten over bloemen en insecten. Komt dat zien. Loop tussen deze paaltjes door.

Ik tref mezelf op deze kruising, dit ballet van bordjes, in een meervoudige spagaat. Voor de iets oudere mens toch een wat pijnlijke move. Mag ik er nu in of is het verboden? Je ziet de brave dagjesrecreanten onderling confereren, terwijl hele en halve autochtonen van oudsher elk verbodsbord haten en zonder te lezen het graspad kiezen. En crossers en ruiters kiezen geheel ongeremd de bovenzijde van de dijk. Want ze weten: de tijd dat de veldwachter hier in de bosjes op je lag te loeren is voorbij. De huidige BOA heeft een werkgebied van 6000 hectare. Veel bordjes uit onmacht?

Het is ook een bonte etalage van materialen, van zwakke paaltjes en oud plastic tot roestvrij staal en houten zuilen. Elke eigenaar en beheerder met een eigen stijl en boodschap. In het land van samenwerking plaatst een ieder uiteindelijk toch een eigen keutel. De meest ingetogen partij is degene die wellicht het meest te zeggen heeft: het eeuwenoude, uiteindelijk vrijwel alles dicterende Waterschap Hollandse Delta, maar die naam ontbreekt. En ook de boer die de Nieuwendijk deels pacht van Natuurmonumenten en er laat hooit vanwege de bloemen, heeft geen tijd voor meedenken over voorlichting en blijft  onvermeld.

Wie kort iets wil zeggen, dikt het ware, soms waterige verhaal met nuances altijd in tot een geurige siroop met oneliners en mooie foto’s. Nog even en men leest niet meer en hobbelt van qr-code naar qr-code. Hoe leg je tegenwoordig iets uit? Ik weet de oplossing niet. Ik had negen jaar geleden contact met de toenmalige voorlichter van Natuurmonumenten om deze mooie dijken toch goed te etaleren en de doorgang simpel in te dammen met een balk of laag hek.  En toon op simpel bordje wat voor moois je hebt. Laat vooral een boswachter rondlummelen, vlinders tellen en met mensen praten. We kregen destijds alleen een verbodsbord, thans belaagd door algen. Een sjiek voorlichtingsbord konden we pas in 2026 verwelkomen, we zijn weer twee voorlichters verder, maar dan heb je ook een halve expo op je dijk.