Boudewijn Bakker en Rolf Roos

(oorspronkelijk 15 jan. 2016, update 5 jan. 2026)

Rembrandt was niet de enige kunstenaar die het uitzicht bij Bloemendaal ter hoogte van het toenmalige landgoed Saxenburg als onderwerp nam. Ten minste drie oud-leerlingen en vrienden hebben hetzelfde uitzicht weergegeven: Ferdinand Bol, Philips Koninck en Gerbrand van den Eeckhout.

Een ander blad, toegeschreven aan Roelant Roghman (ook een goede kennis van Rembrandt) laat hetzelfde landschap zien maar nu gezien vanaf het hoge zandduin rechts op de tekening van Bol, in noordelijke richting, met rechts boven de Wijkermeer.

Roelant Roghman (toegeschreven), Het landgoed Saxenburg gezien naar het noorden, ca 1651?, pen in bruin, penseel in kleur, 16,6 x 27,5 cm, Dresden, Staatliche Kunstsammlungen, Kupferstich-Kabinett, inv.nr. C 1920-150

Roghman schetst prachtige waarheidsgetrouwe storthellingen (uiterst rechts).

Fascinerend is ook dat we geologisch gezien de zogenaamde Oude duinen zien (een zgn. strandwal daterend vanaf ca 5000BP), waarop Bloemendaal is gelegen, daarnaast het restant van een oude natte strandvlakte waar Saxenburg in ligt en vervolgens de uit de hand gelopen verstuiving van de Jonge duinen (daterend vanaf 1000BP) en de strandvlakte deels hebben ‘overlopen’. Deze stuifduinen bereikten aan de binnenduinrand de grootste hoogte en werden bovendien door bewoners en eigenaren deels beplant, zodat ze door invallend zand nog hoger werden. Zo ontstonden verderop de beroemde – nu niet meer stuivende – Kopjes van Bloemendaal. In het werk van Bol zien we de landwaartse doorbraak van de zandzee die hier ooit woelde. En Roghman klom er bovenop en had ruim zicht noordwaarts.

Zie verder voor schilderijen van Rembrandt e.a. van dezelfde regio het artikel Duinbeeld. Rembrandt, Bol e.a.: Saxenburg bij Bloemendaal