Rolf Roos

Herfstschroeforchis met hommel; foto Kees de Kraker

Hieronder staat een kleine en aangroeiende caleidoscoop van neuzen bij wilde orchideeën. We zoeken meer van dit soort foto’s en vooral ook van een omschrijving van de geur. Over vele, gekweekte huiskamer-orchideeën doet men lyrisch en de commercie grossiert in geurflesjes met diverse verlokkingen. Maar wat weten we nu van de geuren van de eigen, wilde soorten van ons land, zo’n 50 in totaal?

We lopen de hieronder weergegeven orchideeën-met-neus één voor één af. In het geval van muggenorchissen is geur een onderscheidend kenmerk. Volgens Heukels’ Flora (24e druk) heeft de grote muggenorchis ‘een zwakke, wat schimmelige geur’, terwijl de dichte ‘een sterke kruidnagelgeur’ zou hebben. Onze neus rook bij de laatste, zeer zeldzame soort vooral een rijk vanilleboeket. De wespen lokkende en vrij algemene brede wespenorchis geurde volgens ons naar niets. Maar de wesp denkt daar anders over. De foto daaronder toont de honingorchis met haar subtiele nectargeur. (Zie ook de reportage op deze site met Kees de Kraker over schimmelgeur bij de honingorchis, maar dan gaat het over de ondergrondse delen.) Ook herfstschroeforchis (hierboven, zonder neus) zou bescheiden maar duidelijk geuren. Van de harlekijn (geen foto) is bekend dat deze aangenaam geurt maar een insect geen nectar biedt. Bokkenorchis stinkt echt maar wie zou hij daarmee lokken?

Wie heeft er een mooie foto van neus met welriekende nachtorchis? Wie harlekijn? Mail ons! Veel dank

Kees de Kraker met wortelknol herfstschroeforchis..niet verrassend maar toch: ruikt naar de schimmel waar orchideeen mee verbonden zijn.

Dick van der Laan bij grote (?) muggenorchis, Voorne, 2022 ” lekker”

Auteur bij dichte (?) muggenorchis, Voorne, 2026 ” Zeer geurig, vanilleachtig, maar ik ruik geen kruidnagel”

Auteur bij brede wespenorchis, Goeree, 2026 ” geen geur”

Auteur bij honingorchis, IJmuiden, 2024 ” geur klopt! nectar!”

Bokkenorchis met afschuwelijke geitengeur. Heemskerk, 2009 met Anneke Brouwer

Bokkenorchis, dezelfde als hierboven

Dennenorchis bij Schoorl, 2026, met Bert de Boer uit Alkmaar die ons schrijft: “Wat geur betreft, is deze niet zo sterk, maar toch enigszins een melange van dennelucht en jasmijn (vrij zwaar dus).”

Moeraswespenorchis, 2026, met Bert de Boer uit Alkmaar. “NIet veel geur”.