Van alle natuurtypen is de kwaliteit van duingebieden het hoogst. Waar tot in de jaren ’90 de kwaliteit van duingebieden flink afnam door onder meer verdroging en zure regen, herstelde de natuur zich na die tijd en bleef de kwaliteit sindsdien op peil (CLO 1518). Kenmerkende planten voor de droge duinen namen in de afgelopen 25 jaar met ongeveer 10% af, terwijl de kwaliteit van duinvalleien toenam. In de droge duinen nemen pioniersoorten af en vestigen zich steeds meer bomen en struiken (CLO 1535). We zien dat droog duingrasland zich wel redelijk snel kan herstellen nadat duinstruweel is verwijderd als herstelmaatregel (Van der Heiden e.a., 2010). Herstelmaatregelen zoals plaggen in natte duinvalleien leidden snel tot verbetering. Hoewel duinvalleien in theorie erg verdrogingsgevoelig zijn, zijn er geen tekenen dat dit een probleem is (CLO 1594). Ook het stikstof- probleem heeft maar beperkt effect op de duinen: door de ligging aan de kust is de invloed van landbouw en industrie geringer dan in het binnenland waar natuur vaak als een eiland te midden van landbouwgebied ligt (CLO 1592). Door klimaatverandering zien we dat orchideeën met een zuidelijke verspreiding sterk toenemen, zoals Bokkenorchis (Himantoglossum hircinum) (Backx & Van der Wiel, 2023), Bijenorchis (Ophrys apifera) en Poppenorchis (Orchis anthropophora). Naast spontane vestiging, liften zuidelijke planten als Naaldzaadbloem (Soliva sessilis) en Gedrongen klaver (Trifolium suffocatum) ook mee met recreanten die de duincampings bezoeken (Verloove e.a., 2020).

Lees hier zijn hele inleiding als pdf

De forse en langdurige neerslag van de afgelopen winter zorgde voor een zeer hoog waterpeil in de duinen. Deze duinvallei in Noord-Holland, groeiplaats van het zeldzame Zandviool- tje, stond daardoor langdurig onder water. Een nieuwe tegenslag voor deze achteruitgaande, kritische soort. Foto: Wim de Groot.