Met zeer veel ongepubliceerde historische kaarten en nieuwe gegevens over de natuur.

Natuur De Texelse duinen en kwelders zijn van een betoverende schoonheid en hebben Europese allure: uitgestrekte hellingen met duinrozen, heidevelden, duinmeertjes met soms exclusief ‘Texelse’ soorten. Met een zuidpunt waar de kust zich uitbreidt en nieuwe moerassen ruimte bieden aan kiekendieven en blauwborsten.

Historie en archeologie Hoewel de huidige duinen ‘jong’ zijn en arm aan archeologische sporen, is er toch veel historie in dit landschap te zien. De duinen hadden nooit deze vorm gehad als helmplanters er niet vele stuifdijken hadden aangelegd. Ook duinboeren, konijnenjagers, waterwinners, bosbouwers en sinds een eeuw natuurbeheerders en recreatieondernemers hebben duin en kwelder benut en veranderd.

INLEIDING

De eerste stap op Texel is duin

HISTORIE en GEBRUIK

Inleiding
Ontstaan van een kustlandschap
Een koninklijk schip door het Marsdiep
Konijnenjacht en andere duinbenutting
Drie oude nederzettingen
De Mient
Bezoek van twee duinontginners
Duinlandbouw
Bebossing
Oorlog in het duin
Terreinbeheer vanaf 1900
Dieren: lotgevallen tot het jaar 2000

NATUUR en LANDSCHAP

Inleiding
Kustnatuur
Droge duinen
Duinplassen, natte valleien
Duinstruwelen
Komen en gaan van natuur in De Dennen
Komen en gaan van bedreigde planten in duin en kwelder
Noordse woelmuis en waterspitsmuis: Texelaars bedreigd door overkanters
Roofvogels en uilen in het Texelse bos- en duingebied
Ups en downs in de vogelstand van duin en strand
Lepelaars: al ca 150 jaar op Texel

GEBIEDEN

(zuid-noord)
Razende Bol, een klein eiland voor pioniers
Onder het Marsdiep lopen zandgolven
Onrust aan de zuidwestpunt
De Hors en Horsmeertjes
De Mokbaai
Warme vissen in de Mokbaai
De oude vloedhaak met Kuuldernollen, Klamat en Oude Hoorn
De Geul
Het Mokslootgebied
De Bollekamer en het Pieter Roozenvlak
De Westerduinen
Bleekersvallei
Het Duinpark
Het Alloo
Seetingnollen
Fischer’s weid
Ontstaan van de kust benoorden de Koog
Korverskooi: een eendenkooi met hooiland en Grietje
De Nederlanden: van kweldervlakte via landbouw naar natuur
De Muy: tussen Bertusnol en Slufterdijkje
De Slufter
Eierlandse Duinen
De Robbenjager

EPILOOG

Texel en de overkant

Index
Dankwoord en verantwoording

Literatuurlijst

Abrahamse, J. & Luitwieler, F. (1981) De Razende Bol. Waddenbulletin 16, 185-187

Allan, F.,1856. Het eiland Texel en zijn bewoners. Herdruk Het Open Boek 1980

Architektenburo Jan Visser, 1973. Beschrijving der Hollandsche eilanden, Texel, Vlieland, Ter Schelling, Wieringen, Marken, Urk en van Schokland. Texel: Facs. uitg. van hfdstk. 13 deel 18 (p. 585-606) van Hedendaagsche historie, of Tegenwoordige staat van alle volkeren. Amsterdam: Isaak Tirion, 1750

Aukema, B. & M.A.Baars, 1986. Platyderus ruficollis (Marsham, 1802), een nieuwe Nederlandse loopkever van Texel (Coleoptera, Carabidae). Entomologische berichten, deel 46.I.II.1986

Bakker, T.W.M., 1981. Nederlandse kustduinen. Geohydrologie. Diss. Landbouwhogeschool, Wageningen

Bakker, T.W.M., 1981. Nederlandse kustduinen. Geohydrologie. Diss. Landbouwhogeschool, Wageningen

Bakker, T.W.M., J.A. Klijn, J.A. & F.J. van Zadelhoff, 1979. a,b,c,d,e. Basisrapport T.N.O. Duinvalleien. Deelrapporten Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog. Delft

Bakker, T.W.M., J.A. Klijn, J.A. & F.J. van Zadelhoff, 1979. a,b,c,d,e. Basisrapport T.N.O. Duinvalleien. Deelrapporten Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog. Delft

Barendregt, A., 1982. The coastal heathland vegetation of the Netherlands and notes on inland Empetrum heathland. Phytocoenologia 10 (4): 425-462

Beekman, Frans & Ron Guleij 2011. Verloren gewaande kaart van de Nederlandse duinen uit 1828 teruggevonden. Caert Thresoor 30 (2011) 4: 109-117

Bekker, D.L. e.a. 2011. Terreinbeheer en de noordse woelmuis in het Natura 2000-gebied Duinen en lage land van Texel. Rapportage 2003-2009. Zoogdierdiervereniging

Benthem Jutting, W.S.S. van, 1956. Zoetwatermollusken van Texel, Vlieland en Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog. Basteria 20, p 41-61

Berg, H.M. van den, 1955. Westfriesland, Tessel en Wieringen. ‘s-Gravenhage: SDU XXIII, 285

Bijlsma R.G., Hustings F. & Camphuijzen C.J. 2001. Algemene en schaarse vogels van Nederland (Avifauna van Nederland 2). GMB Uitgeverij/KNNV uitgeverij, Haarlem/Utrecht

Bikker, G., 1973. Kartering van de vegetatie van de duinen van Texel van de Geul tot Den Hoorn bij Alloo. Doctoraalscriptie L.H. Wageningen

Binsbergen, A., 1969. Texel. Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland (Beschrijvingen van de natuurmonumenten 3)

Binsbergen, M.N. & Wolff, W.J. (1985) Verslag van een oriënterend onderzoek naar de bodemfauna van de Haaksgronden nabij Texel. RIN rapport 85/23, Texel, 28 p.

Binsbergen, N. (1945). De lepelaars van de Muij. Herdruk 1995, Het Open Boek, Den Burg

Bohemen, H.D., P.D. Jungerius en F. van der Meulen, 1989. Herstel, ontwikkeling en beheer van landschapsecologische processen op het strand en in de buitenduinen. De Levende Natuur 90/5.

Boodt, P., 1934. De bebossching op de Noordzee-eilanden. Ned. Boschbouw Tijd-schrift 7: 177-195, 217-226, 286-306, 329-337, 369-377, 409-419

Boodt, P., 1934. De bebossching op de Noordzee-eilanden. Ned. Boschbouw Tijd-schrift 7: 177-195, 217-226, 286-306, 329-337, 369-377, 409-419

Boom, Bjorn van den, Kees Bruin & Harrie van der Hagen, 2009. Herstel van binnenduinranden. De Levende Natuur 110 nr. 1

Bouma, S., Lengkeek, W., van den Boogaard, B. & Waardenburg, H.W. (2009). Onderzoek naar effecten van langsvarende baggerschepen op zeehonden op de Razende Bol. Rapport Bureau Waardenburg, 09- 219, Culemborg

Bruggen, A.C. van, 1950. Een merkwaardige afzetting van landmollusken in de Slufter op Texel. Basteria 14 (¾)

Bruin, C.J.W. en B.F. van Tooren, 2000. Opmerkelijke vondsten van Groot gaffeltandmos, Dicranum majus, op Texel. Buxbaumiella 51:12-18

Bruin, C.J.W. en B.F. van Tooren, 2004. Bryophytes of the sand dunes of the West Frisian Islands. Lindbergia 29:51-63

Bruin, C.J.W. en E. van der Spek, 2000. Botanische Evaluatie Mokslootproject. Uitgave SBB Texel

Bruin, C.J.W., 1986. Kranswieren (Charophyta) op Texel. Gorteria 13 (1): 11-19

Bruin, C.J.W., 1988. Nieuwe vondsten van Nitella opaca Agardh op Texel. Gorteria 14 (5): 96-98

Bruin, C.J.W., 1989 Over het voorkomen van Teer guichelheil [Anagallis tenella (L.) Murray] op Texel. Gorteria 15 (2): 44-57

Bruin, C.J.W., 1989. Over een duinvalleivegetatie met Kammos [Ctenidium molluscum (Hedw.) Mitt.], een nieuwe soort voor het Waddendistrict. 15: 131-140

Bruin, C.J.W., 1989. Over het voorkomen van Teer guichelheil [Anagallis tenella (L,)] op Texel. Gorteria 15 (2): 44-57

Bruin, C.J.W., 1991. Enkele gegevens over de resultaten op botanisch gebied van afplaggen en afgraven in de Texelse duinen. Intern verslag Staatsbosbeheer

Bruin, C.J.W., 1995. Enkele bijzondere mosvondsten in de Knopbiesvegetatie van de Muy op Texel. Buxbaumiella 37:20-28

Bruin, C.J.W., 1995. Over de standplaats van Appelmos (Bartramia pomiformis Hedw.) en het voorkomen van enkele ‘bosmossen’ in het open duin. Gorteria 21: 87-99

Bruin, C.J.W., 1996. Enkele bijzondere vondsten van (en aan) mossen op Texel en Vlieland. Buxbaumiella 41:16-26

Bruin, C.J.W., 1997. Over herkenning, voorkomen en oecologie van Weegbreefonteinkruid (Potamogeton coloratus Hornem.) in Nederland. Gorteria 23: 49-69

Bruin, C.J.W., 2000. Flora en vegetatie in het Moksloot-project in de periode 1994 t/m 1998

Bruin, C.J.W., 2001. Natuurherstel in het Mokslootgebied op Texel. De Levende Natuur 102 (3):134-139

Bruin, C.J.W., 2002. Een bijzondere Fonteinkruid-vondst op Texel. Stuckenia filiformis (Pers.) Börner (Draadfonteinkruid) nieuw voor Nederland. Gorteria 28: 25-30

Bruin, C.J.W., 2002. Potamogeton sparganiifolius (Zwaardfonteinkruid) in de duinen gevonden. Gorteria 28: 31-32

Bruin, C.J.W., 2004. Nitella opaca en Tolypella glomerata: de lotgevallen van twee zeldzame kranswieren op Texel. Nieuwsbrief Kranswieren 8 (13):2-7

Bruin, C.J.W., 2006, Nieuwe vondsten van Draadfonteinkruid (Potamogeton filiformis Pers.). Gorteria 32:17-21

Bruin, C.J.W., 2006. Mosvondsten aan de binnenduinrand op Terschelling en Texel, bij Overveen en Wassenaar. Buxbaumiella 76:32-51

Bruin, C.J.W., B.W.A.F.H. van den Boom & H.G.J.M. van der Hagen, 2009. Herstel van binnenduinranden. De Levende Natuur 110 (1):16-21

Bruin, C.J.W., E.J. Weeda & B.W.J.M. Kruijsen, 1999. Twee door mossen gekenmerkte plantengemeenschappen van noordhellingen in de duinen. Stratiotes 19: 83-102

Bruin, C.J.W., H.J.F.Schulp & J.Simons, 2011. De waterkwaliteit van Texelse duinwateren, onderzocht aan de hand van de Sieralgenflora. Rapport Staatsbosbeheer, jan. 2011

Bruin, C.J.W., W. Eelman & E.J. Weeda, 1983. Glyceria plicata Fr. Subsp. declinata (Bréb.) Weeda en Montia fontana L. op Texel. Gorteria 11. 237

Bruin, C.J.W., z.j. Het voormalige beheer van het zuidelijk duingebied op Texel. Gestencild verslag

Bruin, Kees, & Erik van der Spek, 2012. Veldnamen in de duinen van Texel. Amsterdam

Buijsman, M.C., 2007. Ferry-observed variability of currents and bedforms in de Marsdiep inlet. Proefschrift Universiteit van Utrecht

Buro ten Haaf & Bakker, 1991. Beheersplan Duinen Texel, 3 delen. Staatbosbeheer

Candler, Charles & Henry Candler, 1890. Notes from the Netherlands. “The Transactions” of the Norfolk and Norwich Naturalists’ Society 1:166-182

Coesel, P.F.M. & J.Meesters, 2007. Desmids of the Lowlands. Mesotaeniaceae and Desmidiaceae of the European Lowlands. Uitg. KNNV, Zeist

Coesel, P.F.M., 1998. Sieralgen en Natuurwaarden. Wet. Med. KNNV nr. 224, Utrecht

Conijn, W. en K. Hana, 1970. Texel: van Marsdiep tot Eyerlandse Gat. Knoop & Niemeier, Haren (Triangelreeks)

Corporaal, A. & C.W.J. Bruin. 1988. Carex distans L. x C. extensa Good. Nieuw voor Nederland. Gorteria 14: 141-145

Cuppen, Jan G.M. & Bas Drost, 2005 Entomofauna van Texel. Verslag van de 159e zomerbijeenkomst te Den Hoorn. Entomologische Berichten 65(3): 70-89

Cuyck, Pieter van 1789. Brieven over Texel en de nabij-gelegen eilanden. Facsimile uitgave, 1969, Kruseman’s Uitgeverijmaatschappij N.V., ‘s-Gravenhage

Dam, Petra J.E.M. van, 2001a. De rol van de warande: geschiedenis van de inburgering van het konijn. Jaarboek voor Ecologische Geschiedenis 2001, 59-84

Dam, Petra J.E.M. van, 2001b. De Hollandse konijnentuin: de vorming van een kunstmatig ecosysteem in de duinen. Tijdschrift voor Sociale Geschiedenis 27 (2001), 3: 322-335

Dam, Petra J.E.M. van, 2002. Het Hollandse duinkonijn in kaart. Historisch Geografisch Tijdschrift 20 (2002) 3: 48-52

Dam, Petra J.E.M. van, 2009. Rabbits swimming across borders: Micro-Environmental Infrastructures and Macro-Environmental Change in Early Modern Holland’ in: Economies and Ecologies in Medieval and Early Modern Europe, B. Scott (ed.), Brill’s Series in the History of the Environment vol.1 (Aleks Pluskowski ed.), (Leiden 2010), 63-92

Dankers, N., Cremer, J., Dijkman, E., Brasseur, S., Dijkema, K., Fey, F., de Jong, M. & Smit, C. (2007). Ecologische atlas Waddenzee. Wageningen IMARES, Texel

Deuzeman, P., 1897. Aardrijkskunde van het eiland Texel. Heruitgave (facsimile) Texel 1978

Dijk, A. J. van, Boele, A., Hustings, F., Koffijberg, K. & Plate, C. L. (2008) Broedvogels in Nederland in 2006. SOVON monitoringrapport 2008/01, Beek-Ubbergen, 152 p.

Dijk, A. J. van, Boele, A., Hustings, F., Koffijberg, K., & Plate, C.L. (2009) Broedvogels in Nederland in 2007. SOVON monitoringrapport 2009/01, Beek-Ubbergen, 164 p.

Dijk, J. van, & Dijksen, A., 1985. De vogels van de Noorderhaaks (Razende Bol). De Skor 4, 130-135. 58 van 73 Rapportnummer C106/11

Dijk, J. van, B. Koks & D. Kuiper (1998). Razende Bol: op de grens van Noordzee en wad. Graspieper, 18, 68-76.

Dijkema, K.S., 1983. Inventory on landscape and vegetation. Dijkema & Wolff (ed.), Flora and vegetation of the Wadden Sea Islands and coastal areas. Report 9, Wadden Sea Working Group. Balkema, Rotterdam, p. 85-116

Dijksen, A.J., 1988. Natuurbescherming op Texel en veranderingen in de vogelstand. Het Vogeljaar 36 (2)

Dijksen, A.J., 2006. De wilde planten van Texel, [ill.:] J. Reydon. Het Open Boek Texel, Den Burg

Dijksen, A.J., 2010. De dennen. Tijdschrift van de Historische Vereniging Texel nr 97: pag 12 en 13

Dijksen, A.J., en J.P. Reydon, 1982: De wilde planten van Texel. Uitgave Het Open Boek

Dijksen, A.J., en L.J. Dijksen, 1977. Texel vogeleiland. Thieme, Zutphen

Dijksen, A.J., m.m.v. F.J. Maas & C. Smit, 1996. Vogels op het Gouwe Boltje. Een volledig overzicht van de avifauna van Texel. Langeveld & de Rooy BV, Den Burg, Texel

Dijkstra, H.T.D., 1996. De tuinwal op het eiland Texel. Monumenten en bouwhistorie: jaarboek monumentenzorg 1996, p. 140-149

Dissel, E.D. van, 1907. Vastlegging en ontginning der duinen speciaal in Schoorl en op Texel. Staatsboschbeheer

Dobben, W.H. van, 1934. Bijdrage tot het meeuwen-vraagstuk. Org.Club Ned.Vogelk. 7: 63-78

Doing, H., 1985. Landschapsoecologie van de Nederlandse kust. Stichting Duinbehoud/Stichting Publicatiefonds Duinen, Leiden

Doing, H., 1989. Introduction to the landcape ecology of southern Texel. Meulen, F. van der, P.D. Jungerius & J.H. Visser, Perspectives in coastal dune management, 279-285. SPB Academic Publishing bv., Den Haag

Drees, E. en M. Moolhuizen, 1978. Verslag van een vegetatiekartering van deEierlandse Duinen en een deel van de Sluftervlakte op het eiland Texel. Doct. Scr. Land­bouwhogeschool, Wageningen; R.I.N.. Leersum

Drijver, J., 1910. Hoog bezoek (zeearend Texel). De Levende Natuur 542-545

Drijver, J., 1915. De velduil. De Levende Natuur 19(9) 409-415

Drijver, J., 1934. Texel Het Vogeleiland. N.V. De Spieghel, Amsterdam

Dubois, J.M.F., 1909. Een middag opTexel. De Levende Natuur 13(12)233-236

Eeden, F.W. van, 1874. Lijst der planten die in de Nederlandsche duinstreken gevonden zijn. Nederl. Kruidk. Archief II (1): 360-452

Eeden, F.W. van, 1886. Tessel. Onkruid. Botanische wandelingen, 2e deel, pag. 197-245. Fotogr. Herdruk 1986

Eelman, W., 2009. Zeegras en de Havensluis. Uitgave van de Historische vereniging Texel, nr 92: 14-18

Eelman, W., 2010. Boerenbouwkunst op Texel – 450 jaar boerderijbouw in relatie tot agrarische geschiedenis en wooncultuur. Texel

Eelman, W., 2012. De Texelse duinen in 1798 en 1827 bekeken door de ogen van twee duinontginners. Tijdschrift van de Historische Vereniging Texel 104, najaar 2012

Eerden, M. van, & C.J. Smit, 1979 Het effect van schietoefeningen in het Lauwersmeergebied op het gedrag van watervogels. Rapport Rijksinsituut voor Natuurbeheer 79/3, Texel, 26 p.

Eisma, D., 1968. Composition, origin and distribution of Dutch coastal sands between Hook of Holland and the island of Vlieland. Neth. J. Sea Res. 4: 123-267

Endedijk, G.J. & R.J. Roos, 1980. Habitatkeuze en concurrentie bij de bosmuis, dwergmuis en noordse woelmuis op Texel en Vlieland. 1-81. Doctoraalverslag Vrije Universiteit van Amsterdam / Rijksinstituut voor Natuurbeheer, Leersum

Endedijk, G.J. & R.J. Roos, 1982. Concurrentie tussen de bosmuis apodemus sylvaticus en de Noordse woelmuis Microtus oeconomus op Texel. Lutra 25: 81-94

Engelsen, M. den, M. de la Haye & D.Tempelman, 2011. Waterparels in Hollands Noorderkwartier, Inventarisatie en toetsing. In opdracht van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Grontmij, rapportnummer 287098

Ens, B.J., F. Bairlein, C.J. Camphuysen, P. De Boer, K.M. Exo, N. Gallego, R.H.G. Klaassen, K. Oosterbeek & J. Shamoun-Baranes, 2009. Onderzoek aan meeuwen met satellietzenders. Limosa 82: 33-42

Es, J.A. van jr., 2002. Oorlogsmonumenten op Texel. Den Burg: Gemeente Texel

Fey, T., 1999. Texel: Staatsbosbeheer, 100 jaar natuur voor iedereen. Uitgeverij Uniepers, Abcoude

Fey, T., 2008. Texel: oer-eiland met vele gezichten. Uniepers Uitgevers, Hoorn. Eerder verschenen onder de titel: Texel: Staatsbosbeheer, 100 jaar natuur voor iedereen. Uniepers, Abcoude 1999

Francq van Berkhey, J. le, 1770. Natuurlijke Historie van Holland

Gerrevink, 1745. Privilegien en handvesten der stede en des eilands van Texel. Amsterdam

Ginkel, Rob van, 1993. Tussen Scylla en Charybdis. Een etnohistorie van Texels vissersvolk (1813-1932). Amsterdam

Goes, J.P.C. van der (red.), 1987. Wilde planten in Noordholland. Haarlem

Gorter, D. de, 1781. Flora VII provinciarum Belgii foederati indigena, Haarlem

Groenendaal, J., 1987. Fungi in de Texelse duinen

Haaf, C. ten & T.W.M. Bakker,1986. De binnenduinzoom, een kansrijke gradient. De Levende Natuur 87(6)

Haartsen, A. en C. ten Oever-van Dijk, 2002. De cultuurhistorie van de Kop van Noord-Holland en Texel. Provincie Noord-Holland, Haarlem. Cd-rom los bijgevoegd

Ham R.W.J.M. van der & B.J. Vreeken: Mosbloempje (Crassula tillaea Lester-Garland) in het Nederlandse kustgebied Gorteria 34 1-2

Han Fischer, z.j. Zes onvergetelijke ontmoetingen Jac. P. Thijsse, 1942-1943-1944. Eigen uitgave Fischer, in bibliotheek Heimans en Thijsse Stichitng, Amsterdam

Hartog, C. den, 1951. De plantensociologische structuur van de Binnen-Geul. Nederl. Kruidk. Archief 58, p. 141-159

Haveman, R. 2000. Mibora minima (L.) Desv. op Texel. Gorteria 26: 35-37

Haveman, R., N. Gilissen & R. van der Wijngaart 2006. OT Joost Dourleinkazerne Texel, Monitoring Natuurwaarden 2004. Rapport Dienst Gebouwen, Werken & Terreinen, Ministerie van Defensie

Heteren, Sytze van, Albert P. Oost, Ad J.F. Van der Spek, Edwin P.L. Elias, 2006. Island-terminus evolution related to changing ebb-tidal-delta configuration: Texel, The Netherlands. Marine Geology 235 (2006) 19-33

Heukels, H., 1907. Woordenboek der Nederlandsche volksnamen van planten. Herdruk 1987, Utrecht

Heukels, P., 1985. Genista tinctoria L. In: J. Mennema, A.J. Quene-Boterenbrood & C.L. Plate, Atlas van de Nederlandse Flora 2: 159

Holkema, Franciscus, 1870. De plantengroei der Nederlandshe Noordzee-eilanden: Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog en Rottum. Eene bijdrage tot de Flora van Nederland. Amsterdam

Hoogenraad, H.R. & D. de Visser Smits, 1901. Een botanische excursie naar Texel. De Levende Natuur 6(3)51-54

Hoogenraad, H.R. & D. de Visser Smits, 1902. Bijdrage tot de kennis der flora van Texel. NKA 3.2 (IV)

Hoogenraad, H.R. & D. de Visser Smits, 1903. Bijdrage tot de kennis van de flora van Texel. Nederl. Kruidk. Archief III (2): 1039-1046

Hoogenraad, H.R. & D. de Visser Smits, 1903. Bijdrage tot de kennis van de flora van Texel. Nederl. Kruidk. Archief III (2): 1039-1046

Hornman, M & R. Haveman 2004. CSK Vlieland/SR Vliehors. Inventarisatie Natuurwaarden 2002. Rapport Dienst Gebouwen, Werken & Terreinen, afdeling Inventarisatie en Monitoring

Idde Lammers, 2005. ‘Vooral de houtsnippen zal ik gaan missen.’ Landschap Noord-Holland 2003, nr 1: 24-25

Ittersum, G. van, 1977. Een vegetatiekartering van de natuurreservaten ‘De Slufter’ en ‘De Muij’ op Texel

Jager, C. de (z.j.). Teksten in Dorpsblad den Hoorn

Jak, Robbert & Jacqueline Tamis, 2011. Natura 2000-doelen in de Noordzeekustzone Van doelen naar opgaven voor natuurbescherming. IMARES/Wageningen UR, Rapport C050/11

Jansen, G., 1993. Tessels woordenboek met sèèggies: Nederlands – Texels. Langeveld & de Rooy, Den Burg

Jansma, T.S., 1949. Bijdrage tot de agrarische geschiedenis van Texel, voornamelijk in de zestiende eeuw. Landbouwkundig tijdschrift, jrg. 61 (1949), nr. 8, p. 525-547

Jelgersma, S., J. de Jong, W.H. Zagwijn & J.F. van Regteren Altena, 1970. The coastal dunes of the western Netherlands, geology, vegetational history and archaeology. Meded. Rijks Geol. Dienst, N.S. 21: 93-167

Kabos,W.J.,1950. De vliegen van het eiland Texel ecologisch beschouwd. Tijdschrift voor entomologen

Ketner-Oostra, R. & K.V. Sykora 2000. Vegetation succession and lichen diversity on dry coastal calcium-poor dunes and the impact of management experiments. Journal of Coastal Conservation 6: 191-206

Ketner-Oostra, R. & K.V. Sykora 2004. Decline of lichen-diversity in calcium-poor coastal dune vegetation since the 1970s, related to grass and moss enchroachment. Phytocoenologia 34: 521-549

Kikkert, W.J. & C. de Jager, 1998. Van het Clijf tot Den Hoorn – de geschiedenis van het zuiden van Texel, van de oudste tijden tot de verwoesting van Den Horn en het ontstaan van Den Hoorn. Texel

Klijn, J.A., 1981. Nederlandse kustduinen; geomorfologie en bodem. Diss. Wageningen. Pudoc, Wageningen

Kloosterhuis, J.L., 1986. Bodemkaart van Nederland 1:50.000, toelichting bij het kaartblad Texel. Stiboka, Wageningen

Kok, J.M. de, 2005. Morfologische effecten van de Eijerlandse dam – een evaluatie. Rapport RIKZ 2005.003

Kramer, J., W. de Bruijn en T. Kampa, 1972. Zwervend over de Wadden: Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog. Contact, Amsterdam

Laan, A.K.J. van der, 1990. Zeewaartse kustverdediging Texel. TU Delft

Laar, V. van, 1960. De Zoogdieren van Texel. De Levende Natuur 63: 88-95.

Laar, V. van, 1969. Kleine zoogdieren in een Texels binnenduingebied. De Levende Natuur 72: 171-178, 208-216.

Laar, V. van, 1969. Kleine zoogdieren in een Texels binnenduingebied. De Levende Natuur 72: p. 171-178 & 208-216.

Laar, V. van, 1970. Noordse woelmuis en parasieten. De Levende Natuur 73: p. 24.

Landelijk Bureau FLORON, 2011. Nieuwe Atlas van de Nederlandse Flora. Uitgave FLORON

Laren, A.J. van, 1917. In de duinen van Texel. De Levende Natuur 22(5)161-168

Leentvaar, P. & L.W.G. Higler, 1966. Duinplas de Muy op Texel. De Levende Natuur 69: 110-115

Leeuwen, C.G. van & J. ter Hoeve, 1954. De Moksloot op Texel. Natuur en Landschap 8: 48-52

Löffler, M.A.M. et al. 2008. Eilanden natuurlijk: natuurlijke ontwikkeling en veerkracht op de Waddeneilanden. Harlingen

Lunssen, D. van (z.j.). Een lijst van veldnamen voor het Zwanenwater. Zie hier

Maas, I., 2002. Langs Pagga’s paadje: over de laatste bewoners van een plaggenhut op Texel. Tek. van M. Maas. Den Burg: Het Open Boek, Texel

Maitland, R.T., 1898. Notices sur les animau rares de Pays Bas et de la Belgique flamande (Mammiféres). Den Haag. 69 pp.

Margadant, W.D. & V. Westhoff, 1949. De Texel-excursie. Buxbaumia 3(3/4): 1-12

Meeuwissen,T.W.M. en C.J.J.Wagtmans, 1984. Historische onderzoek naar het beheer van bossen en natuurterreinen op Texel. Rapport LH, Wageningen

Melick, H.van en F.Sollman,1979. Verslag van de bryologische najaarsexcursie naar Texel. Buxbaumiella 8. Bryologische en Lichenologische Werkgroep van de KNNV

Mennema, J., A.J. Quené -Boterenbrood & C.L. Plate, 1980. Atlas van de Nederlandse Flora, delen 1,2 en 3. Uitgeverij Kosmos Amsterdam

Merula, F., 1605. Placaten en ordonnancien op het stuk van de wildernissen. Den Haag

Meulen, F. van der, H. van der Hagen & B. Kruijsen, 1987. Campylopus introflexus. Invasion of a moss in Dutch coastal dunes. Proc.Kon.Ned.Ak.v.Wet. 90(1): 73-80

Olivierse, M. (2009) Effecten van schietoefeningen vanaf Fort Erfprins op zeehonden op de Noorderhaaks. Studentenrapport IMARES Texel, Hogeschool van Hall-Larenstein/Leeuwarden. Rapportnummer C106/11 57 van 73

Oost, A.P., S. van Heteren, J. Wallinga & M. Ballarini, 2003. De Kalender van Texel op basis van luminiscentie en historische gegevens. Excursiegids RIKZ/AB/2003.603x.

Oosterbaan, A., 2004. Texels ontstaan. ill. F. Marschall. Texel: EcoMare

Oosterbaan, A., 2008. Op zoek naar zonneroosje en cranberry, hoe dat 80 jaar geleden ging. Tijdschrift Historische Vereniging Texel, nr 87: 3-6

Oosterhof, H., 1984. Texel te kiek: fotojaarboek 1983. Foto’s: H. de Graaf ea. Texel

Pijl, J.C. van der, 1992. Buurtschappen op het oude Texel. Pirola, Schoorl

Ponger, C.S., 1939. De oudste geschiedenis van Texel. De Levende natuur 44(4) 97-102

Rakhorst, H.D.,1989. De kust van Noord-Holland en Texel, ontwikkeling en voorspelling. Deelrapport 2.3 van Technisch Rapport 5 Kustvoorspelling. Rijkswaterstaat, directie Noord-Holland, Haarlem

Ham Raymond (R.W.J.M.) van der & Bart (B.J.) Vreeken, 2010. Mosbloempje (Crassula tillaea Lester-Garland) in het Nederlandse kustgebied. Gorteria 34 (2009-2010): 53-56

Rebel, K. (2010) Bruinvissen voor de kust bij Den Helder. Sula, 23, 87-92

Reij, C.J., C. Hoogerheide en C.G.J. van Empel 1998 (deel 1 en 2) en 2001 (deel 3). Boerderijenboek: Geschiedenis en naamgeving van alle boerderijen Op Texel, hun eigenaren en bewoners. Texel

Reij, Cor, 1994. Duinboeren in de vorige eeuw. Tijdschrift van de Historische Vereniging Texel (33): pag 9- 18

Rentenaar, R., 1971: Die Namenlandschaft der Niederlandische dünen. Abhandlungen 10. Intern. Kongr. Wenen.

Rentenaar, R., 1977: De Nederlandse duinen in de middeleeuwse bronnen tot omstreeks 1300. KNAG Geografisch Tijdschrift XI, 5: 361-376.

Rentenaar, R., 1978a: Topografische structuren en toponymen. Ontwikkelingen in middeleeuws Egmond. Naamkunde 10: 334-349.

Rentenaar, R., 1978b. De vroegste geschiedenis van het konijn in Holland en Zeeland. Holland: regionaal-historisch tijdschrift 10 (1978): 2-16

Rentenaar, R., 1984. Vernoemingsnamen. Een onderzoek naar de rol van de vernoeming in de nederlandse toponymie. Amsterdam

Reydon, J.P. & G.J.M. Visser, 1966, 1967. Malacologische mededelingen van het eiland Texel, 1, 2 & 3. Basteria Vol. 30 no 2, 3 en 4, 1966 en Basteria Vol. 31 no 1-3, 1967

Reydon, J.P. & G.J.M. Visser, 1967. Enige nieuwe landslakken op Texel. De Levende Natuur (70): 19-22

Rijk, J.H. De, 1988. Geschiedenis van het konijn Oryctolagus cuniculus in Nederland. Lutra 31 (2): 101-131

Rijkswaterstaat, 2011. Kustlijnkaartenboek 2012

Roos, G. Th. de & J.A.M. Janssen, 2000. Vlieland. In: P.W.F.M. Hommel, M.A.P. Horsthuis & V. Westhoff (red), Excursieverslagen 1998, Plantensociologische Kring Nederland, pp. 29-35

Roos, R. (red)., 2009: Duinen en mensen Kennemerland. Uitgeverij NatuurMedia

Roos, R. (red)., 2011: Duinen en mensen Noordkop en Zwanenwater. Uitgeverij NatuurMedia

Rooth, Jan 1989 De Nederlandse broedplaatsen van de Grote Stern Sterna sandvicensis in 1961-1988. Limosa 62:121-124

Rovekamp, C.J.A. & N.C.M. Maes, 1998 Inventarisatie van oorspronkelijk inheems genenmateriaal in Noord-Holland. Rapport Ministerie LNV

Ruitenbeek, Wim, Kees Scharringa en Piet J. Zomerdijk 1990. Broedvogels van Noord-Holland. Assendelft.

Ruwe, R. de (fotografie) en T. de Winter (gedichten), 2006. Herschapen eiland: Texel in beeld en poëzie. Nauta Boek, Texel. Gedicht ‘Herschapen eiland’ (p. 68-69) oorspronkelijk verschenen in 1992

Sande Lacoste, C.M. van der, 1861. Over de vegetatie van Texel. Nederl. Kruidk. Archief I (5): 291-294

Saris, Frank (2007). Een eeuw vogels beschermen.

Scharringa, C.J.G., W. Ruitenbeek & P.J. Zomerdijk, 2010. Atlas van de Noordhollandse broedvogels. Uitgave: Samenwerkende Vogelwerkgroepen Noord-Holland, Landschap Noord-Holland

Schönfeld, M., 1949, 1950. Veldnamen in Nederland. Heruitgave Arnhem 1980

Schoorl, H. en J.T. Bremer, 1983. Volk aan het Marsdiep: schetsen uit vier eeuwen Texel en Huisduinen – Den Helder. Pirola, Schoorl

Schoorl, H., 1973. Zeshonderd jaar water en land. Groningen.

Schoorl, H., 1976. Ballade van Texel: Texel en omgeving in het midden van de zestiende eeuw, toelichting bij de reproductie van een kaartfragment. Het Open Boek, Den Burg

Schoorl, H., 1991. Kust en kaart. Uitg. Pirola, Schoorl.

Schoorl, H., 1999. De Convexe Kustboog, deel 1 en 2. Uig. Pirola, Schoorl

Schoute, J. & J ter Peltwijk, 1937. De Slufter. De Levende Natuur 42(8)232-238

Schraag, S., 1990. Veldnamen van Texel. Den Burg

Sioman, H., 1977. Campylopus introflexus (Hedw.) Brid. en C. pilifer Brid. in Nederland. Lindbergia 4: 157-159

Smit, C.J., 2009. Resultaten van onderzoek naar eventueel verontrustende en verstorende effecten van schietactiviteiten vanaf Fort Erfprins te Den Helder op vogels en de Gewone en Grijze zeehond op de Razende Bol. Een beoordeling op basis van Artikel 10 en 11 van de Flora- en faunawet. Notitie IMARES, Texel, 20 p.

Smit, C.J., 2011. Resultaten van onderzoek naar de effecten van schietactiviteiten vanaf Fort Erfprins te Den Helder op vogels en zeehonden op de Razende Bol. Een beoordeling op basis van de Flora- en Faunawet. IMARES/Wageningen UR, Rapport C106/11

Smit, H., R. Mes & R. Schuckard 1981. De Noorderhaaks, een belangrijke slaapplaats voor meeuwen en sterns? Watervogels, 6(2), 89-91.

Sovon Vogelonderzoek Nederland, 2002. Atlas van de Nederlandse Broedvogels.Utrecht.

Spaans, A.L., A.A.N. de Wit, M.A. van Vlaardingen & R. Noordhuis, 1987. Hoe kunnen we de Zilvermeeuw in ons land het beste beheren? De Levende Natuur 88 (3): 103-109

Spek, E. van der, 1984. Slufter en de Eierlandse Duinen: ideeen over het beheer

Spek, E. van der, 1987. Vegetatie in de uitgeschoven gedeelten van de Mandenvalleien in de jaren 1985-1987. SBB-Texel

Staatsbosbeheer (diverse auteurs), 1936-1988. Jaarverslagen natuurreservaten Texel

Staatsbosbeheer / Ten Haaf en Bakker 1991. Beheersplan Duinen van Texel. Beheersplan voor de periode 1991-2001

Stoepker, Maarten C. 1980. Verdwenen plekjes: Texel. Technipress, Groningen

Stork V.E. (red.), 2009. Ornithologisch jaarverslag Texel 2008. Vogelwerkgroep Texel, De Cocksdorp, 58 p.

Stork V.E. (red.), 2011. Ornithologisch jaarverslag Texel 2010. Vogelwerkgroep Texel, De Cocksdorp, 80 p.

Thijsse, Jac. P., 1899. Reigers en aalscholvers. De Levende Natuur 4(3)49-51

Thijsse, Jac. P., 1900. In ’t Zonnetje. De Levende Natuur 5(5-6)113-119

Thijsse, Jac. P., 1901. De harkwesp. De Levende Natuur 6(3) 194-196

Thijsse, Jac. P., 1902. De ornithologische vereeniging op Texel. De Levende Natuur 7(7) 146-148

Thijsse, Jac. P., 1902. Ons wilde konijn. De Levende Natuur 8(12) 217-221

Thijsse, Jac. P., 1903. Mijn mooiste zandkuil, deel 2. De Levende Natuur 8(2) 47-49

Thijsse, Jac. P., 1903. Mijn mooiste zandkuil. De Levende Natuur 8(2) 21-25

Thijsse, Jac. P., 1909. Vogelbescherming op de waddeneilanden. De Levende Natuur 14(8)141-146

Thijsse, Jac. P., 1911. Rottum. De Levende Natuur 16(9)193-198

Thijsse, Jac. P., 1913. Het eiland Griend in 1912. De Levende Natuur 17(21) 481-484

Thijsse, Jac. P., 1926. De staatnatuurmonumenten op Texel.De Levende Natuur 31 (7) 205-210

Thijsse, Jac. P., 1927. Texel. Verkade-album. Zaandam

Thijsse, Jac. P., 1939. De toekomst van Texel. De Levende Natuur 44(4) 102-112

Thijsse, Jac. P., 1943. Onze duinen. Heemschutserie

Tinbergen, L. & N. Tinbergen, 1933. De rattekop. De Levende Natuur 37: 63

Tinbergen, N, 1932. Die ernährungsökologischen Beziehungen zwischen Asio otus otus L. und Ihren Beutetieren, insbesondre den Microtus-Arten. Ecol. Monogr. 3.

Turnhout, C. van & van Roomen, M. 2008. Drieteenstrandlopers in Nederland: steeds meer wad-, steeds minder strandvogel? Limosa, 81, 1-10.

Versluys, J. 1917. Duinvorming aan het Marsdiep. Rapporten en Mededelingen van het Rijksbureau voor Drinkwatervoorziening 2

Vlis, J.A. van der, 1949. Texel: land en volk in de loop der eeuwen / door J.A. van der Vlis. – Amsterdam

Vlis, J.A. van der, 1949. Texel: land en volk in de loop der eeuwen. De Boer, Amsterdam

Vlis, J.A. van der, 1973. Een kunstenaar zag Texel / werk van F. Boers. Schoonderbeek, Laren

Vlis, J.A. van der, 1976. ’t Land van Texsel – een geschiedschrijving. Uitgeverij bv/vh Langeveld & de Rooy, Den Burg, Texel

Vlis, J.A. van der, 1979. Texel: foto’s en prentbriefkaarten uit heden en verleden. ’t Boekhuis, Den Burg

Vos, P.C., J. Bazelmans, H.J.T. Weerts & M.J. van der Meulen (red.), 2011. Atlas van Nederland in het Holoceen. Prometheus, Amsterdam, 94 pp.

Vuyck, L., 1898. De plantengroei der duinen. Dissertatie. Amsterdam

Vuyck, L., 1901, 1902, 1904, 1916. Prodromus Florae Batavae, ed. 2. dl 1-4. WAL

VVV. Welkom op Texel 100 jaar gastvrij eiland (VVV jubileum)

Wartena, J.G.R., z.j. Planten- en dierenleven in het duinpark Texel

Weeda, E.J. & J. Mennema, 1983. Phytogeographical evaluation of the Wadden Sea area. In: Dijkema & Wolff (ed.) Flora and vegetation of the Wadden Sea islands and coastal areas. Report 9, Wadden Sea Working Group. Balkema, Rotterdam. p. 221-242

Weeda, E.J. 1980. Erica cinerea L. In: J. Mennema, A.J. Quene-Boterenbrood & C.L. Plate, Atlas van de Nederlandse Flora 1: 106

Weeda, E.J. 1985. Herminium monorhcis L. In: J. Mennema, A.J. Quene-Boterenbrood & C.L. Plate, Atlas van de Nederlandse Flora 2: 167

Weeda, E.J. 1987a. Verfbrem/ Genista tinctoria. In: Nederlandse Oecologische Flora 2: 114

Weeda, E.J. 1989. Vlozegge (Carex pulicaris L.) in Nederlandse duingebieden. Gorteria 15 (6)

Westhoff, V. & M.F. van Oosten, 1986. De plantengroei van de Waddeneilanden. Uitgeverij KNNV, Utrecht

Westhoff, V. & M.F. van Oosten, 1989. Veranderingen in vegetatie en landschap op de Waddeneilanden. Duin 12 (4): 173-176

Westhoff, V., 1947. The vegetation of dunes and salt-marshes on the Dutch islands of Terschelling, Vlieland and Texel. Dissertatie R.U. Utrecht

Westhoff, V., 1965. Het Klavereiland. De Levende Natuur 68: 146-156

Westhoff, V., P.A. Bakker, C.G. van Leeuwen & E.E. van der Voo, 1970. Wilde planten, deel 1. Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland, ’s Graveland

Wiersma, T., 2009. Verstorende effecten op zeehonden en vogels op de Noorderhaaks als gevolg van schietoefeningen en andere menselijke activiteiten. Studentenrapport IMARES Texel, Hogeschool van Hall – Larenstein, Leeuwarden, 42 p. & bijlagen.

Wintermans, G.J.M., 1991. De uitstralingseffecten van militaire geluidsproductie in de Marnewaard op het gedrag en de ecologie van wadvogels. Rapport Rijksinstituut voor Natuurbeheer 91/3, Texel.

Witte, G., 2009. Kustbroeders op Texel in 2009. De Skor, 28, 178-180. Witte, G. (2010) Kustbroeders op Texel in 2010. De Skor, 29, 200-201.

Witte, R.H., D.L. Bekker & R.M. Koelman 2008. Effect van terreinbeheer op habitatgebruik van muizen in het zuidelijke deel van Natura-2000 gebied ‘Duinen van Texel’ Rapport: 2008.44 van De Zoogdiervereniging In opdracht van Dienst Vastgoed Defensie Directie West, Staatsbosbeheer District Texel en NP Duinen van Texel

Witte, R.H., in prep. Prengeltjes, kniene, stiekelforrekes, horremelinge en are diêre. Een overzicht van het voorkomen van zoogdieren op Texel, inclusief historische en anekdotische informatie. Endemica / Natuurmedia.

Wolkers, J., 1999. Omringd door zee. In 1998 uitgezonden als gesproken columns in het radioprogramma OVT van de VPRO. Het Open Boek, Den Burg

Woltering, P.J., 2000. Archeology of Texel. Four studies on settlement and landscape (1350 BC-1500 AD). Academisch proefschrift, Vrije Universiteit, Amsterdam

Woude, A.M. van der, 1973. De Goldberg-enquête in het departement van Texel, 1801. A.A.G. bijdragen, dl. 18, p. 95-250

Zeiler, F.D., 1994: Nollen krochten blinken. Duintoponiemen tussen Wijk aan Zee en Camperduin. Intern rapport, PWN

Zeiler, F.D., 2008: Hel en Paradijs. Duintoponiemen in Zuid-Kennemerland. Intern rapport, PWN

Zevenhuizen, Erik, 2008. Vast in het spoor van Darwin. Biografie van Hugo de Vries. Atlas

[/expand]