Rolf Roos

(foto’s van auteur, tenzij anders vermeld)

Zeealant, 2008, Kwade Hoek. Foto Anneke Brouwer

De rij ‘klimaatmigranten’ langs duin en kust wordt jaarlijks langer. Een recente nieuwkomer is de fotogenieke strandnarcis (Pancratium maritimum) maar sommige zuidelijke soorten breiden zich al vele tientallen jaren uit. Bekend voorbeeld is de inmiddels langs de kust vrij algemene zeewolfsmelk, ook bekend van de spectaculaire rups van de niet meer zeldzame zeewolfsmelkpijlstaartvlinder. Ook de zuidelijke zeevenkel staat tot op Ameland en zeeradijs verscheen in 2015 op Terschelling.

Zeealant, een zeer gulle, gele bloeier uit het Middellandse Zeegebied, dook in 2008 op in Kwade Hoek op Goeree, maar heeft vooral waarnemingen in de Waddenzee, tot voorbij Schiermonnikoog. Hiermee is de rij niet af. Ook de zeekool verscheen, bijvoorbeeld tussen basaltblokken op de Afsluitdijk. De strandnarcis voegt zich sinds 2023 in de rij van soorten waarvoor ‘adaptatie’ geen probleem lijkt. Grappig dat de soort ‘strandnarcis’ heet. Dat klopt voor die stabiele mediterrane stranden die geen overmatige recreatie kennen. Maar ook daar staan ze veiliger in nabijgelegen duintjes. Toch maar duinnarcis?

Strandnarcis bloeit vroeg in het jaar. Foto: Semonitis licentie via wikimedia commons

Na de bloei maakt de strandnarcis, zwarte zaden in vrij plompe vruchten, die na de rijping en blootstelling aan de elementen opengaan. De zaden kunnen drijven en lange afstanden over zee afleggen. De wetenschappelijke naam Pancratium maritimum (dus geen Narcissus), verwijst naar de oud-Griekse vechtsport, waarbij zo’n beetje alles mocht: pankration. Groeien in zeeduinen is ook geen kleinigheid.

In de verspreidingsatlas staan eind 2026 twee locaties: eentje in de delta en een aan de zandige zuidkust van de voormalige Zuiderzee.  Klik op beeld voor de verspreidingsatlas.