Rolf Roos

update jan. 2025

De Eerste Zanderij, slechts 0,1 hectare groot, ligt nabij het Breede Water aan de rand van het landgoed Strypemonde, Rockanje. De zanderij is ontstaan in 1965 (en niet zoals het voorlichtingsbord ter plekke vermeld in 1966)  door zandwinning voor (lokale) kustversterking. Het bijzondere is dat de vallei op advies van bioloog Ger Londo (1935-2018) zodanig is ingericht dat de voorwaarden voor een vochtige duinvallei optimaal werden gemaakt: in de winter net onder water, in de zomer grotendeels droogvallend en met heel geleidelijke oevers. Hier kreeg natuur opnieuw een kans en dat was een halve eeuw geleden echt pionierswerk. Van minstens evenzo groot belang is dat Londo van 1965 tot en met 2002 jaarlijks de vegetatie volgde en dit publiceerde, zodat we van die periode een uitstekend beeld hebben. Dit is volgens de methode van Londo door ons herhaald in 2022. Van 0 soorten in 1965 naar maximaal 78 in 1995 om daarna licht te dalen. En hoe staat het er nu voor?

Zie: de rapportage voor Natuurmonumenten als pdf

Zie ook de originele (en laatste) opname van Ger Londo uit 2002, die de bibliotheek van Natuurmonumenten ons beschikbaar stelde: een handgeschreven tijdsdocument.

Conclusie:  we zien een ouder wordende vallei met meer dan een halve eeuw hetzelfde beheerregiem (nazomer maaien, geen beweiding), waarin invloeden successie & klimaat zichtbaar zijn, inclusief het langzaam aan verschijnen van soorten door (lokale) ontkalking. In de winter is hier nog steeds aanrijking door kalkrijk grondwater. Recent ook een bijzondere paardenbloem: de moeraspaardenbloem. Daarnaast is de invloed van de omgeving door aanvoer van zaden van bomen en struiken groot. De vegetatie is zeer divers en rijk aan Rode Lijstsoorten, waaronder de minder concurrentiekrachtige  en vele moeraskruiden.

Zie: de tabel met alle soorten per jaar.

Vroeger en nu, 1965 en 2022 ; klik op het beeld en schuif balk van links naar rechts