over de site | contact | info auteurs | toegang auteurs
  • Home
  • Nieuws
  • Thema’s
    • Ontstaan van de kust
      • Duinen als zeewering
      • Klimaat en duinen
    • Archeologie
    • Zeedorpen
    • Jacht
    • Duinlandbouw
    • Cartografie
    • Veldnamen
    • Militaire kustverdediging
    • Waterwinning
    • Natuur en landschap
      • Flora en vegetatie
      • Fauna
      • Bos
      • Natuurbeheer
    • Strand
    • Recreatie
    • Beeldende kunst
  • Gebieden
    • Zeeland
    • Zuid-Hollandse eilanden
    • Zuid-Hollandse vasteland
    • Zuid-Kennemerland
      • Amsterdamse Waterleidingduinen
      • Nationaal Park Zuid-Kennemerland
      • Kennemerstrand
    • Noord-Kennemerland
      • Wijk aan Zee
      • Noordhollands Duinreservaat
      • Bergen
      • Schoorlse Duinen
    • Noordkop
      • Camperduin-Petten
      • Zwanenwater
      • Zijpe- en Hazepolder
      • Callantsoog
      • Noordduinen
      • Den Helder
    • Texel
      • Zuidpunt van Texel
      • Duinen bij Den Hoorn
      • Duinen bij De Koog
      • Ten noorden van De Koog
    • Vlieland
    • Terschelling
    • Ameland
    • Schiermonnikoog
    • Rottumerplaat / Rottumeroog
  • Landschapselementen
    • Eendenkooien
    • Landgoederen
    • Wegen en paden
    • Kanalen
    • Stuifdijken
    • Agrarisch
    • Militair
    • Heemtuinen
    • Recreatief
  • Portretten
  • Onderzoek
  • Hotspots
  • Programma
rss

Artikel

26
MEI
2022

Geologie en archeologie van de Kop van Schouwen ontrafeld

Archeologie
Tags : nieuws, onderzoek
Posted By : Redacteur
Comments : 0

Op 22 september 2022 presenteerden Frans Beekman en Bert van der Valk hun overzichtsrapportage ‘Meeuwenduinen 2012-2021’ aan Han Polman, commissaris van de koning in Zeeland. Vele tientallen jaren  archeologisch onderzoek werd hier samengevat en de ontwikkeling van het landschap is beschreven vanaf de prehistorie. We citeren uit hun in het tijdschrift Zeeland verschenen overzichtsartikel (red.) 

Link naar overzichtspublicatie tijdschrift Zeeland in 2022 (31:1, pg. 3-11)

“De Schouwse strandwallenkust bouwde 3000 jaar geleden uit in noordwestelijke richting. Er zijn enkele bronzen voorwerpen bekend uit de late bronstijd-vroege ijzertijd. In de midden en late ijzertijd vanaf 500 jaar voor Chr. droegen de Oude Duinen open grasland, wel stonden er hier en daar bomen of struiken (berk, jeneverbes en eik). Het kustgebied raakte in die periode vrij dicht bevolkt, ook omdat achter de toenmalige lage duinen een onbewoonbaar veengebied lag. Het vrij intensieve landgebruik putte de bodem van de Oude Duinen op den duur uit. Na de landdegradatie trokken de mensen weg en herstelde zich het landschap. Gedurende meer dan vijf eeuwen ontstond een schraal duinbos waar roofwild en roodwild voorkwam (bruine beer, wild zwijn, otter, edelhert). Het lijkt dat deze ‘wildernis’ een (koninklijk?) jachtdomein was.

Het centrale deel van de huidige Westduinen was sinds de Romeinse tijd niet bewoond. Er was toen wel bewoning in de omgeving van het kleine fort Roompot. In de Merovingische tijd was er ook enige handelsactiviteit langs de Scheldemond. In de Karolingische tijd vanaf 750 was plaatselijk sprake van een dichtere bewoning, weerspiegeld in de import van aardewerk en maalsteen uit het Duitse achterland. Dit gebied en een handelsnederzetting aan de kust heette mogelijk villa Scaltheim, dat een keer in828 wordt genoemd en net als Walacria verdween door een stormvloed en wellicht door de Vikingen. Vanaf de 10e eeuw werd de bewoning dichter met opnieuw veeteelt en verspreid wat akkertjes met rogge. Er groeide struikheide en er werden schapen gehoed. In de 11e eeuw lag er mogelijk een dorpje met wat boerderijen op de punt van de Kop van Schouwen, dat we ‘Duundorp’ hebben genoemd.

Tussen 1000 en 1300 raakte de Oude Duinen voor een deel bedekt met Jonge Duinen. De ’verwoestijning’ ging geleidelijk, waarbij boerderijen en cultuurland werden opgegeven. De paraboolduinen werden door dichte beplanting vlak voor Haamstede gestopt. De groene valleien in het nieuw gevormde duingebied bleven belangrijk voor koeien en konijnen. De ‘wildernis’ in het centrale deel van de Westduinen bleef onbewoond en verdween ook onder de Jonge Duinen. De binnenduinen tussen Haamstede en Renesse raakten niet overstoven en daar bleef de oude bestaanswijze van extensieve veeteelt en roggeakkers op elzenmeten bestaan tot in de 20e eeuw.

Zowel geologisch als archeologisch is de Kop van Schouwen nu goed onderzocht en vormt het een relatief gaaf gebleven deel van de Nederlandse kust.”

Gerelateerde artikelen:

  1. Duinen en mensen Voorne; onderzoek onthult unieke geologie van de kust van Voorne
  2. 2014 weer een topjaar voor stofzaad? Over hotspots en een topzoekster
  3. Duinen en mensen Voorne; persbericht nr.3: het oeroude Berkenrijs bestaat nog steeds
About the Author

Social Share

    Leave a Reply Reactie annuleren

    *
    *

    Doorzoek alle artikelen

    Dossiers

    Landgoederen
    Dijk of duin
    Kwade Hoek, Goeree
    Westduinen, Goeree
    Bokkepolder, Goeree
    Natuurerf
    Zeer natte duinen
    Dennenkap
    Duinschilderijen
    Veldnamen
    Website Natuurmonument de Beer
    hotspots duinen wandeling Bezoek hotspots bloeiende duinen

    Duinen en mensen: boeken & website

    Het project 'Duinen en mensen' omvat een serie boeken + website over de Nederlandse kust. Cultuur en natuur van het kustlandschap worden gelijkwaardig en veelzijdig beschreven. Met honderden nieuwe kaarten en de laatste stand van wetenschap. Kennemerland (2009), Noordkop en Zwanenwater (2011) en Texel (2013). In 2023 verscheen Duinen en mensen Voorne. Meer over het tot stand komen van deze boeken. De website is continu in ontwikkeling en omvat ca 1000 berichten, boeken, films die gerelateerd zijn aan de boeken of de daarin behandelde onderwerpen. De website is een openbaar archief. Mocht u menen rechten te kunnen ontlenen aan gebruikte tekst of beeld, laat het weten dan zoeken we een oplossing. Deze website wordt draaiende gehouden door een vrijwillige redactie. Nog wel beschikbare titels (o.a. Voorne, Texel) zijn elders te bestellen.

    Maandelijks archief van berichten

    Digitale documentatie duinen Voorne

    Deze site van het streekarchief is onderdeel van Kenniscentrum Duinen

    Deze site is tot stand gekomen met steun van het Cultuurfonds en ondergebracht bij het Streekarchief Voorne-Putten

    Redactie: Rolf Roos & Nico van der Wel, m.m.v. Henk Terhell, Machiel van Wijngaarden, Danny Zuurbier, Bob Benschop (eindredactie)
    Ontwerp en ontwikkeling: toomanywords.nl