over de site | contact | info auteurs | toegang auteurs
  • Home
  • Nieuws
  • Thema’s
    • Ontstaan van de kust
      • Duinen als zeewering
      • Klimaat en duinen
    • Archeologie
    • Zeedorpen
    • Jacht
    • Duinlandbouw
    • Cartografie
    • Veldnamen
    • Militaire kustverdediging
    • Waterwinning
    • Natuur en landschap
      • Flora en vegetatie
      • Fauna
      • Bos
      • Natuurbeheer
    • Strand
    • Recreatie
    • Beeldende kunst
  • Gebieden
    • Zeeland
    • Zuid-Hollandse eilanden
    • Zuid-Hollandse vasteland
    • Zuid-Kennemerland
      • Amsterdamse Waterleidingduinen
      • Nationaal Park Zuid-Kennemerland
      • Kennemerstrand
    • Noord-Kennemerland
      • Wijk aan Zee
      • Noordhollands Duinreservaat
      • Bergen
      • Schoorlse Duinen
    • Noordkop
      • Camperduin-Petten
      • Zwanenwater
      • Zijpe- en Hazepolder
      • Callantsoog
      • Noordduinen
      • Den Helder
    • Texel
      • Zuidpunt van Texel
      • Duinen bij Den Hoorn
      • Duinen bij De Koog
      • Ten noorden van De Koog
    • Vlieland
    • Terschelling
    • Ameland
    • Schiermonnikoog
    • Rottumerplaat / Rottumeroog
  • Landschapselementen
    • Eendenkooien
    • Landgoederen
    • Wegen en paden
    • Kanalen
    • Stuifdijken
    • Agrarisch
    • Militair
    • Heemtuinen
    • Recreatief
  • Portretten
  • Onderzoek
  • Hotspots
  • Programma
rss

Artikel

27
JAN
2015

Oud ouder oudst: Marsdiep en Waddeneilanden op kaart 1325

CartografieOntstaan van de kust
Tags : kaart, Marsdiep
Posted By : Redacteur
Comments : 1

Op oude kaarten volgen we het ontstaan van het kustlandschap.

Maarten Müller meldde ons dat de zeer oude kaart uit 1387 die we hadden gevonden weer een voorloper kent:

“Als je via Google zoekt onder Pietro Vesconte, Atlantic map, van Wikimedia.org, krijg je na een paar klikken een prachtig gekleurde inzoombare kaart op je scherm. De tijd van ontstaan is inmiddels naar 1325 vervroegd. Ikzelf heb de kaart – zwartwit- voor het eerst gezien in G. Asaert, Westeuropese scheepvaart in de middeleeuwen, Bussum 1974. Voor Duinenenmensen lijkt er overigens niet zo veel meer te vinden dan wat jullie al genoemd hebben. Zuid-Holland en Zeeland zijn daarentegen goed bedeeld met namen op hun kop.”

Hier de link en de uitsnede.

detail visconto 1325

De waddeneilanden staan fraai afgebeeld. Dat Harderwijk (Ardabich)  hier genoemd wordt als enige Zuiderzeeplaats een uitmonding lijkt te hebben zuidelijker dan het Marsdiep is mede ingegeven door de aanwezigheid destijds van een Heersdiep en de andere gaten in de Noord-Hollandse kust (zoals de Zijpe). De zee spoelde in grote washovers in die tijd zand over het achterland. Wat de ene eeuw een zeegat was was een paar eeuwen later weer dicht…

Het kan ook zijn dat aanduiding Marsdiep (Masdiepe,) gewoon wat te hoog geplaatst is en de getekende waterloop er boven de Elbe voorstelt.

Detail Noordkop uit Duinen en mensen Noordkop en zwanenwater ca 1350 (hierin in het Marsdiep te groot getekend maar dat is een detail…)

detail Noordkop

Nog even en we krijgen foto’s van de kustdoorbraak onder Texel rond 1200 van de zee door de veenloop Maresdeop: het ontstaan van een zeegat en de eilandwording van Texel….

 

 

 

 

 

Gerelateerde artikelen:

  1. De sluiting van het Oer-IJ (animatie)
  2. Kaarten uit: Verloren gewaande kaart van de Nederlandse duinen uit 1828 teruggevonden
  3. Tekst & beeld: Marsdiep al op kaart uit 1387
About the Author

Social Share

    One Comment

    1. Pingback: Duinen en mensen » Tekst & beeld: Marsdiep al op kaart uit 1387

    Leave a Reply Reactie annuleren

    *
    *

    Doorzoek alle artikelen

    Dossiers

    Landgoederen
    Dijk of duin
    Kwade Hoek, Goeree
    Westduinen, Goeree
    Bokkepolder, Goeree
    Natuurerf
    Zeer natte duinen
    Dennenkap
    Duinschilderijen
    Veldnamen
    Website Natuurmonument de Beer
    hotspots duinen wandeling Bezoek hotspots bloeiende duinen

    Duinen en mensen: boeken & website

    Het project 'Duinen en mensen' omvat een serie boeken + website over de Nederlandse kust. Cultuur en natuur van het kustlandschap worden gelijkwaardig en veelzijdig beschreven. Met honderden nieuwe kaarten en de laatste stand van wetenschap. Kennemerland (2009), Noordkop en Zwanenwater (2011) en Texel (2013). In 2023 verscheen Duinen en mensen Voorne. Meer over het tot stand komen van deze boeken. De website is continu in ontwikkeling en omvat ca 1000 berichten, boeken, films die gerelateerd zijn aan de boeken of de daarin behandelde onderwerpen. De website is een openbaar archief. Mocht u menen rechten te kunnen ontlenen aan gebruikte tekst of beeld, laat het weten dan zoeken we een oplossing. Deze website wordt draaiende gehouden door een vrijwillige redactie. Nog wel beschikbare titels (o.a. Voorne, Texel) zijn elders te bestellen.

    Maandelijks archief van berichten

    Digitale documentatie duinen Voorne

    Deze site van het streekarchief is onderdeel van Kenniscentrum Duinen

    Deze site is tot stand gekomen met steun van het Cultuurfonds en ondergebracht bij het Streekarchief Voorne-Putten

    Redactie: Rolf Roos & Nico van der Wel, m.m.v. Henk Terhell, Machiel van Wijngaarden, Danny Zuurbier, Bob Benschop (eindredactie)
    Ontwerp en ontwikkeling: toomanywords.nl