Lang was Voorne een relatief geïsoleerd eiland onder Rotterdam. Met het graven van de Nieuwe Waterweg (1872) begon een ontwikkeling die uitmondde in Europoort, Deltawerken en Maasvlakte 1 en 2. Kaartbeelden van 1850 tot nu spreken boekdelen: Voorne zit in de tang. In de jaren 60 redde de opkomende natuur- en milieubeweging de duinen van Voorne met een heuse ‘demarcatielijn’ die een grens moest stellen aan industriële uitbreiding. Die werd echter met Maasvlakte 2 weer overschreden én hij hield de stikstof en andere milieuvervuiling niet tegen. De voor een rijk duingebied noodzakelijke dynamiek van zoute zeewind en golfslag nam sterk af.

Er zijn ook ‘interne’ oorzaken aan te geven voor de aantasting van de rijke duinnatuur van Voorne. In de hele vorige eeuw was het beleid om de duinen vast te leggen en verstuiving tegen te gaan, o.a. door het stoppen van de seizoenbeweiding met jongvee rond 1910. Later werd bos aangeplant en na de oorlog verdwenen de essentiële konijnen, die het duin kort hielden. Het duin verouderde, bos breidde zich uit ten koste van open duin.

De bredere verantwoordelijkheid van de regio Rijnmond en dan vooral ‘Rotterdam’ voor de duinen van Voorne is na 150 jaar dominante invloed nog nauwelijks uit de verf gekomen, laat staan erkend. Een krachtig en zichtbaar herstel- en compensatieprogramma voor Voorne is gewenst, inclusief echte vergroening (geen greenwashing) van bedrijven op Europoort en de Maasvlakte; verder uitbreiding en herstel van aangetaste natuurgebieden en, ook essentieel, onderzoek. De jonge gemeente Voorne aan Zee kan veel betekenen voor de bescherming van de door soms lelijke villa’s, bedrijfsgebouwen en maneges aangetaste binnenduinrand. Denk aan regulatie van recreatie en woningbouw, een helder beleid voor cultuurhistorie en voor ecologisch berm-, duin- en slootbeheer. Maar behoud van kwaliteit van dit prachtige en rijke landschap is primair een ereschuld van ‘Rotterdam’ en haar Havenbedrijf. Wat gaat het gemeentebestuur van deze wereldstad het komende decennium ondernemen als het om deze parel in haar achtertuin gaat?

Pagina’s uit Duinen en mensen Voorne:

• Wereldhaven en natuur
• Voornse en Rotterdamse duinen
• ook uit Duinen en mensen Voorne: VVV kaart uit jaren 50 en de eerste vegetatiekaart

Meer inlichtingen: mail Nico van der Wel (06 34995565), Rolf Roos (06 51792979) of Theo Briggeman (‭06 21283666‬)

Meer nieuws over het boek Duinen en mensen Voorne vindt u hier.

Meer over Voorne en Rotterdam op duinenenmensen.nl

• Natuurcompensatie Maasvlakte: minister en Rotterdam in de hoek gezet
• Toekomst voor duinen en kust van Voorne: wie vindt wat?
• Stikstof in de duinen van Voorne (Camiel Aggenbach, KWR) en hoe dat aan te pakken (Natuurvereniging Hollandse Delta)