Nico van der Wel

Sinds 2015 behoort de legendarische Hondsbossche Zeewering tot het verleden. De dijk tussen Camperduin en Petten ligt er nog wel, maar aan de buitenzijde is een compleet nieuw duingebied aangelegd, de Nieuwe Hondsbossche Duinen. Inclusief een strand (met strandtent) en een versterkte vooroever. In twee jaar tot stand gebracht om het achterland beter te beschermen. Destijds hadden we hier vragen bij. Deze week kwam het nieuws naar buiten dat het nieuwe duingebied veel sneller dan verwacht ernstig beschadigd is geraakt. Maar we konden toch vijftig jaar vooruit met deze zeewering nieuwe stijl? Na nog geen tien jaar jaar is herstelwerk noodzakelijk. Hoe moet dit verder?

Hondsbossche Duinen vlak na oplevering in 2015. Foto Jan W.H. Werner (licentie via Wikimedia Commons)

De dijk uit 1981 ligt er nog; met de oude bekleding (zeezijde). Foto Nico van der Wel

De oude dijk en links de nieuwe duinen. Foto Nico van der Wel

Vanuit de polder domineert de oude dijk, voor het laatst opgehoogd in 1981, nog als vanouds. Het nieuwe duingebied is namelijk niet hoger dan de dijk, maar moet stormvloeden tegenhouden door de breedte van het zandlichaam. De oude dijk bleek 23 jaar na de laatste ophoging een ‘zwakke schakel’ in de kustverdediging, en nu lijkt ook het nieuwe duingebied minder bestendig dan vooraf gedacht.

Rijkswaterstaat: “De Hondsbossche duinen zijn in 2015 aangelegd als zandige kering op [d.w.z. voor (red.)] de plek van de toenmalige Hondsbossche en Pettemer Zeewering. Hiermee veranderde de kering van een verharde dijk naar een breed strand met duinlandschap. De nieuwe kust erodeert echter veel harder dan verwacht, het zand van het strand wordt meegevoerd door de zee, waardoor er meer onderhoud nodig is dan bij aanvang kon worden ingeschat.”

Interessant is dat men het ‘onderhoud’ noemt. Het gaat om maar liefst 1,2 miljoen kuub zand dat van zee wordt gehaald en hier voor de kust wordt afgezet in de hoop en verwachting dat het deels op het duin terecht komt (door verstuiving). Wat de oorzaak is van de enorme afslag en wat de kosten zijn van die 1,2 miljoen kuub vermeldt Rijkswaterstaat in haar persbericht niet, maar versnelde klimaatverandering lijkt voor de hand te liggen. En CO2-neutraal is het ook niet. Het prijskaartje van de fossiele economie is torenhoog en wordt hier niet betaald door de vervuilers.

Twee van de ‘vijf vragen’ die we in 2014 stelden gaan over deze kwestie. Samengevat luiden die:

• De Hondsbossche Zeewering heeft het door de eeuwen heen altijd moeilijk gehad, moest steeds meer opschuiven naar het oosten, en werd hoger en hoger. Is het geen probleem dat ‘de natuur’ op de lange duur op deze plek altijd aan een zeegat zal werken? Krijgt het nieuwe duinlandschap het niet extra hard te verduren?
• De dijk uit 1981 tussen Camperduin en Petten bleek na 23 jaar ineens niet meer te voldoen. Met de nieuwe kust kunnen we 50 jaar vooruit, zeggen aannemers en het hoogheemraadschap. Wanneer gaat blijken dat het toch extra geld gaat kosten? Wat zal de houdbaarheid echt zijn?”

We volgen de publiciteit over dit onderwerp en hopen op antwoorden op deze vragen.

• Lees hier ons volledige artikel uit 2014: ‘Vijf vragen over de kustwerken bij Petten‘.
• Persbericht Rijkswaterstaat:  het nieuwe duingebied ernstig beschadigd.

ZIE OOK:

• Promofilmpje op youtube van Rijkswaterstaat uit 2014. Boswachter Jan Assema houdt wel slag om de arm…
• Schilderij uit de 17e eeuw: Cornelis Verbeeck: Petten en de Hondsbossche zeewering (ca 1615-1630)
• Botanische wandeling: Hotspot Nieuwe Hondsbossche duinen en de oude dijk, 10 soorten in beeld
• Hondsbossche duinen… hoe gaat het met de natuur?

Waarom heet het gebied nu de Nieuwe Hondsbossche Duinen? Omdat er in de Middeleeuwen al eens duinen lagen. Zie de reconstructies uit het boek Duinen en mensen Noordkop en Zwanewater. In de oude Hondsbossche duinen van ca 1350 lagen dorpjes met kerken, nu weggeslagen. De eenvoudige naam ‘Nieuwe Hondsbossche Duinen’ voor de kunstduinen van na 2015 is van de historicus Frits David Zeiler. Kaart Natuurmedia/Diederik Aten/HHNK